چطور می توان مورچه ها را بدون کشتن، کنترل کرد؟ ۹ روش خانگی
دیدن مورچه در خانه همیشه به این معنی نیست که باید آن ها را بکشیم یا سراغ حشره کش برویم. با پیدا کردن دلیل ورود مورچه ها و حذف عواملی مثل غذا، رطوبت و مسیرهای ورودی، می توان حضور آن ها را بدون کشتن کنترل کرد.
در این مطلب از رایاسم می خواهیم بررسی کنیم چطور می توان بدون کشتن مورچه ها مانع ورودشان به خانه شد، کدام روش های طبیعی می توانند به دور کردن آن ها کمک کنند و برای جلوگیری از برگشت دوباره مورچه ها چه کارهایی باید انجام دهیم.
چرا مورچه ها وارد خانه می شوند؟
قبل از اینکه بخواهیم مورچه ها را از خانه دور کنیم، بهتر است اول ببینیم چرا اصلا وارد خانه می شوند. معمولا مورچه ها به دنبال سه چیز هستند: غذا، آب و یک جای مناسب برای رفت و آمد یا لانه سازی.
خرده های غذا، مواد شیرین، سطل زباله، رطوبت اطراف سینک و حتی خاک گلدان می تواند مورچه ها را به خانه جذب کند. از طرفی، ترک های دیوار، درز پنجره ها، زیر درها و مسیر عبور لوله ها هم می توانند راه ورودشان باشند.
پس اگر فقط مورچه هایی را که می بینیم دور کنیم، احتمال دارد مشکل دوباره برگردد. پیدا کردن دلیل ورود و از بین بردن آن، اولین قدم برای کنترل مورچه ها بدون کشتن آن هاست. در ادامه سه قدم مهم برای مبارزه با ورود مورچه را آورده ایم.
قدم اول: مسیر مورچه ها را پیدا کنید!
اگر چند مورچه را در آشپزخانه یا گوشه ای از خانه دیدید، اولین واکنش خیلی از ما این است که سریع آن ها را پاک کنیم. اما اگر هدفتان این است که بدون کشتن مورچه ها جلوی برگشتنشان را بگیرید، بهتر است چند دقیقه دست نگه دارید و مسیرشان را پیدا کنید.
چند دقیقه مسیر مورچه ها را دنبال کنید. ممکن است مسیرشان به زیر کابینت، پشت یخچال، کنار سینک، گلدان، ترک دیوار یا یک درز کوچک برسد. حتی یک شکاف خیلی باریک هم برای عبور مورچه کافی است. اگر مسیر را زود پاک کنید، ممکن است مهم ترین سرنخ را از دست بدهید.
یک نکته مهم: قرار نیست مورچه های روی زمین را یکی یکی از بین ببرید. هدف این است که بفهمید چه چیزی آن ها را جذب کرده و مسیر ورودشان کجاست.
قدم دوم: منابع غذایی مورچه ها را از خانه حذف کنید!
گاهی چیزی که برای ما تقریبا نامرئی است، برای مورچه یک منبع غذایی قابل توجه محسوب می شود. برای همین، فقط تمیز کردن جایی که مورچه ها را دیده اید کافی نیست. بهتر است جاهایی را بررسی کنید که معمولا خرده غذا یا مواد شیرین در آن ها باقی می ماند.
تمیز نگه داشتن خانه یکی از مهم ترین کارهاست، اما همیشه به تنهایی کافی نیست. فرض کنید کابینت کاملا تمیز است، هیچ ماده غذایی روی زمین نمانده و سطل زباله هم مرتب تخلیه می شود؛ اما چند مورچه همچنان از شکاف کنار دیوار وارد آشپزخانه می شوند. در این شرایط، مشکل فقط کثیفی یا وجود غذا نیست. مسیر ورود هنوز باز است.
به همین دلیل بهتر است دو کار را همزمان انجام دهید:
- با تمیز کردن خانه جذب مورچه ها را کمتر کنید.
- مسیر ورودشان را ببندید.
قدم سوم: رطوبت خانه را جدی بگیرید!
مورچه ها فقط برای پیدا کردن غذا وارد خانه نمی شوند. آب و رطوبت هم می تواند یکی از دلایل حضورشان باشد. به همین خاطر اگر در خانه مورچه می بینید، فقط کابینت های آشپزخانه را بررسی نکنید؛ نقاط مرطوب را هم زیر نظر بگیرید.
روش های خانگی برای دور کردن مورچه ها
اگر سه قدم قبلی را انجام داده اید اما هنوز گاهی مورچه می بینید، اینجا می توان سراغ یک روش کمکی رفت: استفاده از بعضی بوهای تند و ترکیبات گیاهی که ممکن است برای مورچه ها ناخوشایند باشند.
مورچه ها برای پیدا کردن مسیر و منابع غذایی فقط به چشم خودشان متکی نیستند. آن ها از حس بویایی و مواد شیمیایی محیط برای پیدا کردن مسیر استفاده می کنند. به همین دلیل بعضی از بوهای قوی رفتار مورچه ها را تغییر می دهند یا باعث شوند مدتی مسیر دیگری را انتخاب کنند.
نعناع فلفلی (سوسنبر)
نعناع فلفلی از معروف ترین گزینه هایی است که برای دور کردن مورچه ها پیشنهاد می شود.
در یک مطالعه روی مورچه قرمز اروپایی، روغن نعناع فلفلی و نعناع سبز توانستند از استقرار مورچه ها در گلدان های دارای خاک مرطوب جلوگیری کنند. در مطالعه دیگری نیز روغن نعناع فلفلی در آزمایش های رفتاری روی مورچه آرژانتینی اثر بازدارنده نشان داد.
اگر می خواهید این روش را امتحان کنید، بهتر است مقدار کمی از رایحه نعناع را در نزدیکی مسیر ورود یا محل رفت و آمد مورچه ها استفاده کنید و نتیجه را ببینید.
البته روغن اسانسی با برگ نعناع یا چای نعناع یکی نیست. غلظت اسانس بسیار بیشتر است و نباید آن را بدون توجه به دستور مصرف، مستقیما روی پوست، سطوح غذایی یا محل دسترسی کودکان و حیوانات خانگی استفاده کرد.
دارچین
دارچین هم یکی از موادی است که زیاد برای دور کردن مورچه پیشنهاد می شود. بعضی مطالعات آزمایشگاهی نشان داده اند که روغن دارچین یا ترکیبات موجود در آن می توانند روی برخی گونه های مورچه اثر بازدارنده داشته باشند.
اما این نتیجه را نباید به این شکل ساده کنیم که «پاشیدن پودر دارچین در آشپزخانه حتما مورچه ها را برای همیشه دور می کند». بیشتر شواهد مربوط به عصاره یا اسانس با غلظت مشخص و شرایط آزمایشگاهی یا کنترل شده هستند، نه لزوما پودر دارچینی که در خانه روی زمین می ریزیم.
فلفل
فلفل هم به دلیل بوی تند و ترکیبات فراری که دارد، گاهی به عنوان ماده دافع مورچه معرفی می شود. بعضی ترکیبات گیاهی خانواده فلفل در مطالعات مربوط به حشرات اثر بازدارنده نشان داده اند. برای نتیجه گرفتن از این روش:
- مقداری فلفل سیاه یا قرمز را در مسیر رفت و آمد مورچه ها بریزید.
- فلفل را نزدیک درزها، شکاف ها و محل ورود مورچه ها قرار دهید.
- اگر مسیر مورچه ها تغییر کرد، فلفل را هر چهار روز یک بار تازه کنید.
اسانس های گیاهی
اسانس گیاهی همان عصاره بسیار غلیظ و معطر گیاه است که ترکیبات بویایی گیاه را در خود دارد. مثلا اسانس نعناع فلفلی، دارچین یا میخک از خود گیاه غلیظ تر است و بوی بیشتری ایجاد می کند.
بعضی از این ترکیبات معطر می توانند حس بویایی مورچه ها و مسیری را که برای پیدا کردن غذا دنبال می کنند، تحت تاثیر قرار دهند.
اسانس های گیاهی را می توانید از فروشگاه های محصولات گیاهی، عطاری های قابل اعتماد یا فروشگاه های تخصصی اسانس تهیه کنید. بهتر است محصولی بخرید که نام دقیق گیاه و ترکیبات آن مشخص باشد و صرفا یک مایع معطر با عنوان اسانس نباشد. اسانس گیاهی با خود گیاه یا پوست میوه یکی نیست. اسانس ها ترکیبات فرار گیاه را در غلظت بالاتری در خود دارند.
۴ نکته مهم برای استفاده اسانس در خانه:
- چند قطره اسانس را با آب در یک بطری اسپری مخلوط کنید و روی مسیر رفت و آمد مورچه ها و اطراف محل ورود اسپری کنید.
- قبل از استفاده روی سطوح حساس، مقدار کمی از آن را در یک قسمت نامشخص امتحان کنید.
- اسانس را مستقیما روی مواد غذایی، ظروف غذا یا سطحی که با غذای کودک در تماس است نریزید.
- اگر کودک یا حیوان خانگی در خانه دارید، قبل از استفاده درباره ایمنی همان اسانس تحقیق کنید؛ «طبیعی بودن» به معنی بی خطر بودن نیست.
سرکه و لیمو
سرکه و لیمو هم در فهرست روش های خانگی دور کردن مورچه ها قرار دارند، اما بهتر است نقششان را درست بشناسیم.
بعضی از مواد اسیدی مثل سرکه و لیمو رد شیمیایی مورچه ها روی سطح را مختل می کنند. مورچه ها از مسیرهای شیمیایی برای رفت و آمد استفاده می کنند و تمیز کردن این مسیرها باعث شود مسیر قبلی را کمتر دنبال کنند. رد پای مورچه با محلول آب و سرکه یا آب و شوینده پاک می شود.
گچ
یکی از روش های قدیمی برای دور کردن مورچه ها، کشیدن خط گچی در مسیر رفت و آمد آن هاست. با این حال، شواهد قابل اعتماد کافی وجود ندارد که گچ معمولی مورچه ها را به طور پایدار دور کند.
اگر قصد امتحان کردن این روش را دارید، یک خط نازک روی سطح خشک و تمیز، نزدیک مسیر یا محل ورود مورچه ها بکشید. اگر مورچه ها همچنان از آن عبور کردند، بهتر است روی گچ حساب نکنید و سراغ بستن درز و شکاف ورودی بروید.
اسید استیک
اسید استیک همان ماده اسیدی اصلی موجود در سرکه است. سرکه رقیق بیشتر برای پاک کردن مسیر شیمیایی مورچه ها کاربرد دارد.
برای دور کردن مورچه با این روش، مقدار مساوی سرکه و آب را روی یک دستمال یا داخل اسپری بریزید و مسیر حرکت مورچه ها، اطراف قرنیز، کنار کابینت یا محل ورودشان را تمیز کنید. البته سرکه راه ورود را برای همیشه نمی بندد و اثر آن هم دائمی نیست.
پس از تمیز کردن مسیر، بهتر است محل ورود مورچه ها را پیدا و درز یا شکاف آن را مسدود کنید. منظور از این روش، سرکه معمولی خانگی است و نباید از اسید استیک غلیظ استفاده شود.
شیشه پاک کن
مورچه ها برای رفت و آمد، ردهای شیمیایی روی مسیر باقی می گذارند. پاک کردن این ردها با شیشه پاک کن مانع تجمع آن ها در یک نقطه می شود. برای این کار:
- شیشه پاک کن و مایع ظرفشویی را به مقدار مساوی با هم مخلوط کنید. (به جای مایع ظرفشویی، صابون مایع هم قابل استفاده است.)
- مخلوط را داخل یک بطری اسپری بریزید.
- محل هایی را که مورچه ها بیشتر در آن تجمع دارند یا از آن عبور می کنند، اسپری کنید.
- بعد از چند دقیقه، محل را با یک دستمال تمیز پاک کنید.
- در صورت مشاهده دوباره مورچه ها، این کار را هر چند وقت یک بار تکرار کنید.
روغن درخت چای
بوی روغن درخت چای ممکن است برای مورچه ها ناخوشایند باشد و در بعضی شرایط به تغییر مسیر آن ها کمک کند. حدود ۵ تا ۱۰ قطره روغن درخت چای را با ۲ فنجان آب داخل یک بطری اسپری مخلوط کنید.
محل رفت و آمد مورچه ها و اطراف نقاطی که احتمال ورود آن ها وجود دارد اسپری کنید. اگر نمی خواهید محل را مستقیما اسپری کنید، چند قطره از محلول را روی پنبه بزنید و آن را نزدیک مسیر مورچه ها قرار دهید. با کم شدن بوی روغن، محلول را دوباره استفاده کنید.
نکته: روغن درخت چای غلیظ را دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی نگه دارید و محلول را روی ظروف، مواد غذایی و سطوح تماس با غذا اسپری نکنید.
اگر بوی آن برای فضای خانه زیاد است، مقدار روغن را کمتر کنید؛ رقیق کردن با آب به تنهایی باعث حل شدن کامل روغن در آب نمی شود.
سخن آخر
گچ، پوست مرکبات، آرد، پودر برنج، نمک، پوست خیار، تفاله قهوه و آلوئه ورا را نباید به عنوان راه حل قطعی برای دفع مورچه معرفی کرد. بعضی از آنها ممکن است در شرایط خاص رفتار مورچه را موقتا تغییر دهند، اما شواهد کافی برای توصیه قطعی آنها وجود ندارد.
اگر قرار است از روش های خانگی استفاده کنید، بهتر است آن ها را روش کمکی بدانید. اگر با وجود حذف منابع غذا، بستن مسیرهای ورود و استفاده از روش های خانگی همچنان با مورچه ها درگیر هستید، بهتر است سراغ محصولات تخصصی کنترل مورچه بروید.
در فروشگاه ما می توانید انواع سم مورچه کش را بررسی کرده و متناسب با محل و میزان آلودگی، محصول مناسب را برای کنترل موثرتر مورچه ها انتخاب کنید.
سوالات متداول
- آیا وجود مورچه در خانه لزوما به معنی وجود لانه در همان محل است؟
خیر. مورچه هایی که مشاهده می کنید ممکن است برای پیدا کردن غذا مسافت نسبتاً زیادی از لانه طی کرده باشند.
- مورچه ها چقدر عمر می کنند؟
طول عمر مورچه به گونه و نقش آن در کلونی بستگی دارد. مورچه های کارگر معمولا چند هفته تا چند ماه عمر می کنند، درحالی که ملکه در برخی گونه ها می تواند چندین سال زنده بماند.
- آیا مورچه ها می توانند داخل دیوار یا کابینت لانه بسازند؟
بله. بعضی گونه ها از شکاف دیوار، فضای پشت کابینت و نقاط گرم یا مرطوب برای لانه سازی استفاده می کنند.
